به نام خدا


نسل روی زمین پس از قیامت


در قیامت انسان های کنونی که از نسل آدم و حوا علیهما السلام هستند، بر زمین نخواهند ماند. نیکوکاران آن ها به بهشت و اهل دوزخ به جهنم خواهند رفت، اما بعضی از روایات نشان از آن دارد که بر زمین کنونی ـ که البته شکل و نظام آن تغییر یافته است ـ انسان هایی متفاوت با انسان های امروزی خواهند بود.


قیامت

نیم نگاهی به آیاتی که درباره قیامت نازل شده است، بیانگر آن است که در آن روز نظام زندگی دگرگون خواهد شد. انقلاب کیهانی رخ خواهد داد و زمین کنونی به گونه ای دیگر تبدیل خواهد شد: « یَوْمَ تُبَدَّلُ اْلأَرْضُ غَیْرَ اْلأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلّهِ الْواحِدِ الْقَهّارِ»؛ « در آن روز که این زمین به زمین دیگر و آسمان ها (به آسمان های دیگری) مبدل می ‏شود و آنان در پیشگاه خداوند واحد قهار ظاهر می‏ گردند»(1)

در رستاخیز با ویران شدن زمین، فرو ریختن کوه ها، شکافتن آسمان و محو شدن ستارگان و دیگر حوادث، بساط جهان در هم پیچیده خواهد شد.(2)

پس در آن روز زمینی همچون زمین دنیا نخواهد ماند تا انسانی بر روی آن زندگی کند. در آیه دیگری درباره سرنوشت انسان ها در زمین می خوانیم: «کُلُّ مَنْ عَلَیْها فانٍ * وَ یَبْقی وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلالِ وَ اْلإِکْرامِ»؛ «و تنها ذات ذوالجلال و گرامی پروردگارت باقی می ‏ماند؛ پس کدامین نعمت های پروردگارتان را انکار می‏ کنید؟»(3)

در قیامت انسان های کنونی که از نسل آدم و حوا علیهما السلام هستند، بر زمین نخواهند ماند. نیکوکاران آن ها به بهشت و اهل دوزخ به جهنم خواهند رفت، اما بعضی از روایات نشان از آن دارد که بر زمین کنونی ـ که البته شکل و نظام آن تغییر یافته است ـ انسان هایی متفاوت با انسان های امروزی خواهند بود.

علامه طباطبایی در روایتی از امام باقر علیه السلام می آورد: « شاید فکر کنید هر گاه قیامت فرا رسد و بدن های بهشتیان با اروحشان به بهشت و اهل دوزخ با ارواحشان به جهنم روند، دیگر کسی خداوند را در سرزمین هایش پرستش نخوهند کرد. به خدا سوگند! خداوند مخلوقاتی بدون جنس نر و ماده خواهد آفرید که او را پرستش کنند و او را به یگانگی و عظمت شناسند و برای آن ها زمینی می آفریند که آن ها را بر خود حمل کند و آسمانی که بر آن ها سایه افکند.»(4)

امام علی علیه السلام نیز فرموده است: « فرزندم! بدان که [پس از مرگ] گردنه سختی در پیش رو داری، انسان های سبک بار [از نظر گناه] از افراد سنگین بار، وضعیت بهتری دارند؛ هر کس با تأمل و درنگ از آن عبور می کند، از آن کسی که با سرعت از آن می گذرد، وضع بدتری خواهد داشت؛ پایان گذر از آن [فرودگاه] یا بهشت یا جهنم است

امتداد جهان آخرت تا کجاست؟

میل به زندگی جاودانه و همیشگی در فطرت همه انسان ها نهفته است. خداوند منان انسان ها را به گونه ای آفریده است که دوست دارند همیشه زنده بوده و تا ابد زندگی کنند، اما از آنجا که عمر انسان در این جهان محدود و کوتاه است، خداوند برای اینکه انسان را به آرزوی جاودانه اش برساند، جهان جاودانه، پایدار و برتر آخرت را آفرید و در این جهان، با فرستادن پیامبران از انسان ها دعوت کرد تا خود را برای ورود به آن جهان آماده کنند؛ قرآن در این باره می فرماید: « وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقینَ غَیْرَ بَعیدٍ * هذا ما تُوعَدُونَ لِکُلِّ أَوّابٍ حَفیظٍ * مَنْ خَشِیَ الرَّحْمنَ بِالْغَیْبِ وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنیبٍ * ادْخُلُوها بِسَلامٍ ذلِکَ یَوْمُ الْخُلُودِ * لَهُمْ ما یَشاۆُنَ فیها وَ لَدَیْنا مَزیدٌ»؛ « (در آن روز) بهشت را به پرهیزگاران نزدیک می‏ کنند و فاصله ‏ای از آنان ندارد. این چیزی است که به شما وعده داده می‏ شود و برای کسانی است که به سوی خدا باز می‏ گردند و پیمان ها و احکام او را حفظ می‏ کنند، آن کس که از خداوند رحمان در نهان بترسد و با قلبی پر انابه در محضر او حاضر شود، (به آنان گفته می ‏شود:) به سلامت وارد بهشت شوید، امروز روز جاودانگی است. هر چه بخواهند در آنجا برای آن ها هست و نزد ما نعمت های بیشتری است (که به فکر هیچ کس نمی ‏رسد)»(5)

با توجه به این آیه شریفه، این میل فطری به جا و پسندیده است و بر همین اساس، زندگی آخرت ابدی و پایان ناپذیر است.

علامه طباطبایی در روایتی از امام باقر علیه السلام می آورد:شاید فکر کنید هر گاه قیامت فرا رسد و بدن های بهشتیان با اروحشان به بهشت و اهل دوزخ با ارواحشان به جهنم روند، دیگر کسی خداوند را در سرزمین هایش پرستش نخوهند کرد. به خدا سوگند! خداوند مخلوقاتی بدون جنس نر و ماده خواهد آفرید که او را پرستش کنند و او را به یگانگی و عظمت شناسند و برای آن ها زمینی می آفریند که آن ها را بر خود حمل کند و آسمانی که بر آن ها سایه افکند

قیامت چقدر طول می کشد؟

یکی از مورد توجه ترین مسائلی که همیشه برای انسان ها مطرح بوده و می باشد، سۆال درباره قیامت است. در آیه ای می خوانیم: « یُدَبِّرُ اْلأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَی اْلأَرْضِ ثُمَّ یَعْرُجُ إِلَیْهِ فی یَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمّا تَعُدُّونَ»؛ « امور این جهان را از آسمان به سوی زمین تدبیر می ‏کند؛ سپس در روزی که مقدار آن هزار سال از سال هایی است که شما می ‏شمرید به سوی او بالا می ‏رود (و دنیا پایان می ‏یابد)»(6) مراد از این روز در این آیه، روز قیامت است. در آیه دیگری می خوانیم: « تَعْرُجُ الْمَلائِکَةُ وَ الرُّوحُ إِلَیْهِ فی یَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ خَمْسینَ أَلْفَ سَنَةٍ»؛ «فرشتگان و روح [فرشته مقرّب خداوند] به سوی او عروج می ‏کنند، در آن روزی که مقدارش پنجاه هزار سال است»(7)

از سخنی که امام صادق علیه السلام در تفسیر و تبیین این آیه شریفه فرموده، استفاده می شود که هر موقفی هزار سال طول می کشد و پنجاه موقف، پنجاه هزار سال می شود.(8)

امام علی علیه السلام نیز فرموده است: « فرزندم! بدان که [پس از مرگ] گردنه سختی در پیش رو داری، انسان های سبک بار [از نظر گناه] از افراد سنگین بار، وضعیت بهتری دارند؛ هر کس با تأمل و درنگ از آن عبور می کند، از آن کسی که با سرعت از آن می گذرد، وضع بدتری خواهد داشت؛ پایان گذر از آن [فرودگاه] یا بهشت یا جهنم است»(9)(10)

 

پی نوشت ها:

1. ابراهیم: 48.

2. المیزان، ج20، ص 148.

3. الرحمن: 27 ـ 26.

4. المیزان، ج 12، ص 93.

5. ق: 35 ـ 31.

6. سجده: 5.

7. معارج: 4.

8. طوسی، امالی، ص 110.

9. بحارالانوار، ج 74، ص 205.

10. ر.ک: هاشمی، پرسمان قرآنی معاد، ص  148 ـ 146.